Η στοματοπροσωπική μυολειτουργική θεραπεία

Η στοματοπροσωπική μυολειτουργική θεραπεία (ΣΜΘ) είναι ένα εκπαιδευτικό-θεραπευτικό πρόγραμμα των στοματικών λειτουργιών όπως, η αναπνοή, η διατροφή (αναρρόφηση, μάσηση, κατάποση) ,η προφορική άρθρωση (ομιλία), η γεύση και η μιμική του προσώπου.

Η λειτουργική θεραπεία επωφελείται από την εφαρμογή της δύναμης των μυών, που στοχεύει σε μια ισορροπία του στοματοπροσωπικού μυϊκού συστήματος, μέσω μιας εκπαίδευσης-θεραπείας της κατάποσης ,της στοματικής αναπνοής, των αλλοιώσεων της μάσησης , της προφορικής άρθρωσης ,της  λανθασμένης φωνητικής ολοκλήρωσης και των συναφών προβλημάτων και της συμπτωματολογίας άλγους της κροταφογναθικής άρθρωσης. 

Η έρευνα αποδεικνύει ότι το 38% του γενικού πληθυσμού έχει κάποιο σύμπτωμα και το 81% των ασθενών σε αναπτυξιακή ηλικία που παρουσιάζουν διαταραχές στην άρθρωση, είναι συνδεδεμένες με τις διαταραχές των στοματικών λειτουργιών(USA Kellum, 1992;Maul et al., 1999) (Andretta P.Rossi M., 2001)

Τα συμπτώματα της μυϊκής στοματοπροσωπικής ανισορροπίας μπορούν να ομαδοποιηθούν ως εξής :

Στοματική αναπνοή

Πλημμελή κατάποση

Προβλήματα οδοντικής σύγκλεισης

Υποτροπή  στο ορθοδοντικό αποτέλεσμα

Πόνος στην κροταφογναθική άρθρωση

Άτυπες στοματικές έξεις

Δυσκολία στην προσαρμογή της τεχνιτής οδοντοφυΐα ή εμφυτεύματος

Υποτονικά / υπερτονικά χείλη

Οξυκόρυφος ουρανίσκος

Διαταραχές της ομιλίας  και  της φώνησης 

Υπερτονία του γενειακού μυ (πιγούνι)

 Μορφασμοί προσώπου και της  περιστοματικής ζώνης κατά την κατάποση

Αγκυλογλωσσία

Μη φυσιολογική θέση της γλώσσας  κατά την ηρεμία

Αύξηση της απόστασης μύτης – πηγουνιού κατά την διάρκεια της κατάποσης

Αμβλεία γωνία αυχένα πυέλου – κάτω γνάθου αμβλεία

Υποτροπή ή δυσκολία στην «προσαρμογή» ,του ασθενούς, μετά από οδοντικές επεμβάσεις (συμπεριλαμβανομένων και των επεμβάσεων στοματικής χειρουργικής)

Προβλήματα σε επίπεδο γενικής σωματικής στάσης (σκολίωση, δυσμετρία άκρων,…)

(Garliner D., 1975 – Andretta P., 2001)

Οι πρωταρχικοί  στόχοι της ΣΜΘ στην αναπτυξιακή ηλικία είναι:

·        η γέννηση και η σταθεροποίηση νέων κινητικών μοντέλων εξαλείφοντας τα αποκλίνουσα

·        η εξάλειψη των άτυπων στοματικών έξεων

·        να ευνοηθεί η ομαλή ανάπτυξη και λειτουργία των μυών

·        να ενισχυθεί η ορθοδοντική θεραπεία

·        η πρόληψη είτε η διόρθωση των προβλημάτων στην λεκτική άρθρωση

·        η διόρθωση της λειτουργικότητας μετά από  ορθοδοντική θεραπεία

·        τα προβλήματα στη στάση του σώματος

Οι πρωταρχικοί  στόχοι της ΣΜΘ στην εφηβική και ενήλικη ζωή:

·        η προοδευτική εξάλειψη των αποκλίσεων με στόχο την σταθεροποίηση νέων κινητικών μοντέλων

·        η εξάλειψη άτυπων στοματικών έξεων και / ή παραλειτουργιών

·        η προετοιμασία του ασθενή για ορθοδοντική θεραπεία

·        η προετοιμασία του ασθενή για στοματική χειρουργική επέμβαση

·        η διόρθωση προβλημάτων στην λεκτική άρθρωση (ομιλία)

·        ο βρουξισμός (τριγμός)

·        οι πόνοι στους μύες του προσώπου

·        η αισθητική του προσώπου

·        τα προβλήματα στην στάση του σώματος

·        τα λειτουργικά προβλήματα της ΚΓΑ

Οι διαταραχές της κροταφογναθικής άρθρωσης (ΚΓΑ) έχουν επιπτώσεις σε διάφορα συστήματα του οργανισμού. Για το λόγο αυτό, αποτελούν αίτιο πρόκλησης δυσφορίας στα ενήλικα άτομα στην διάρκεια της εκτέλεσης των διαφόρων στοματικών λειτουργιών, συγκεκριμένα στην διάρκεια της διαδικασίας πρόσληψης τροφής και στην ομιλία.

Τα πλεονεκτήματα της ΣΜΘ παρατηρήθηκαν στην επίλυση προβλημάτων τα οποία ήταν συνδεδεμένα με δυσλειτουργικές διαταραχές της ΚΓΑ με μείωση ή εξάλειψη όχι μόνο της σωματικής και ψυχικής δυσφορίας που προκλήθηκε από την μυϊκή και στοματοπροσωπική αποσταθεροποίηση, αλλά και από συμπτώματα όπως ο πόνος στους μύες του προσώπου, οι ημικρανίες, οι εμβοές, οι στοματικές έξεις  και οι παραλειτουργίες.

Η δουλειά μας προτείνει μια ολιστική αντίληψη του ασθενούς και των προβλημάτων του: η συνεργασία και αλληλεπίδραση των διαφόρων ειδικοτήτων είναι θεμελιώδης για την διάγνωση και την θεραπεία των διαταραχών που προκαλεί η ΚΓΑ. Αυτή αποτελεί το κλειδί της θεραπευτικής επιτυχίας εφόσον δίνει κίνητρο για την υλοποίηση της ίδιας της θεραπείας επιφέροντας και την δραστικότερη συνεργασία από μέρους του ασθενούς.

Από την επανεξέταση της βιβλιογραφίας παρατηρήσαμε ότι η μυολειτουργική θεραπεία σπάνια θεωρείται κάτι που πρέπει να πραγματοποιηθεί πρώτα από όλα στις περιπτώσεις διαταραχών της κροταφογναθικής άρθρωσης. Θα θέλαμε να ευαισθητοποιήσουμε του ορθοδοντικούς, τους γναθοχειρουργούς και άλλους εμπλεκόμενους ειδικούς να επιστήσουν την προσοχή τους στις στοματικές λειτουργίες, αξιολογώντας με προσοχή την διαταραχή του εκάστοτε ασθενούς και τους λόγους που προκάλεσαν την ραγδαία εκδήλωσή της.